|
Ayvalık |
|
|
19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında en parlak dönemini yaşamıştır. O günlerden zamanımıza neoklasik mimarinin ender örneklerinden kentsel bir doku oluşmuştur. Bu doku içinde yükselen kiliseler günümüzde camiye dönüştürülmüştür. Kentin yerleşim düzeni anfiteatr şeklinde olup, dar cadde ve sokaklar, bitişik nizamda küçük yapılar dikkat çekicidir.
Bugün yoğun nüfus artışı ve turizm hareketleri ile birlikte ilçe merkezi çevreye taşmış, 30 kilometrelik sahil boyunca süren yapılaşma sonucu ilçe merkezi, Küçükköy ve Altınova kasabaları hemen hemen birleşmiştir.
Alibey Adasında (NASOS-CUNDA) yaklaşık 2500-3000 nüfus yaşamaktadır. Neoklasik tarzdaki yapılar adaya ayrı bir özellik verir. Altınova ve Küçükköy kasabaları eski yerleşimleri itibariyle toplu düzende yerleşik köy görünümü sergilemekle beraber turizm hareketlerine bağlı olarak Altınova'da İskele, Tatlısu; Küçükköy'de Sarımsak; Badavut tuzla, gibi yeni semtler oluşmuştur. Folklorik açıdan, özellikle Girit ve Midilli adalarından gelen vatandaşlar gelenek ve göreneklerini sürdürmeye çalışmaktadır. Ayvalık'ta kendine özgü çeşitli otlardan yapılan salata ve yemekleri yerli ve yabancı turistlerce ilgiyle karşılanmaktadır. İlçe ekonomisi tarım ve zeytinciliğe dayanır. Zeytinciliğe bağlı olarak gelişen yağ ve sabun sanayii ilçenin ticari hayatında önemli yer tutar. Son yıllarda tütün, pamuk, patates üretiminde de önemli artışlar gözlenmekte ve gelişen turizm sektörü dikkat çekmektedir
|
|
Ayvalık Tarihi |
|
|
AYVALIK
İlkçağda Misya, Hitit, Frig, Lidya, Ortaçağda Roma ve Yunan, 15. yüzyıldan itibaren de Türk egemenliğine girmiştir.
Antik çağda bir tür yabani ayva anlamına gelen kentin "KİDONİA" olan adı bugünkü "AYVALIK" adıyla eşanlamlıdır. Osmanlı kaynaklarında Ayvalık adına ilk kez 1772 tarihinde bir fermanda değinilmektedir. Osmanlı yönetiminin Anadolu'da incelemeler yapmak üzere görevlendirildiği Vital GUİNET tarafından yayınlanan 1891 tarihli istatistiğe göre; "21.666 olan kent nüfusunun 21.486'sı Rum, 180'i Türk'tür. Bir iki aile dışında Türk nüfusun çoğunluğunu zamanın yöneticileri ve güvenlik görevlileri oluşturmaktadır." 1900-1914 tarihli bir Fransız yıllığında Ayvalık'ın o zamanki sosyo-ekonomik yapısı hakkında şu bilgiler verilmektedir. "30.000 nüfusludur. Postasını Avusturya işletmektedir. Zeytinyağı, balmumu, yerli ipek, şarap, sabun dışsatımı yapılır ve şeker, kahve, yün, pamuklu kumaş, ham deri ithal eder. Fransa, İngiltere, Avusturya, Macaristan, İtalyan konsoloslukları vardır. Bankalar; Osmanlı Bankası, Atina Bankası, Viyana Kredi Bankası'dır. Aynı zamanda bir akademi, iki oteli bulunan ilçede içinde eczanesi de olan bir genel hastane ve cüzzam hastanesi faaliyet göstermektedir."
Kentte yaşayan Rum ahalinin 1821 Yunan Ayaklanmasına katılması neticesi ilçenin büyük bir kısmı boşaltılmış, daha sonra dönmelerine izin verilmekle beraber kentin eski canlılığına kavuşması mümkün olmamıştır.
29 Mayıs 1919'da yunan kuvvetleri tarafından İngilizlerin desteğiyle işgal edilen Ayvalık'ta Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın Ayvalık Cephesini kuran 172. Alay Komutanı Yarbay Ali Bey (Çetinkaya) düşmana ilk kurşunu sıkmıştır.
Kurtuluş savaşını müteakip imzalanan Lozan Antlaşması uyarınca kentte yaşayan Rumlar Yunanistan'a göç etmiş, yerlerine Midilli, Girit, Makedonya'dan gelen Türkler yerleştirilmiştir. Ayvalık'ta İzmir-Bergama üzerinden gelip Truva, Çanakkale, Edirne ve İstanbul'a uzanan E-24 karayolu üzerinde, Ege'nin Akdeniz sahil şeridinin başladığı yerde kurulu MÖ.330'dan beri varolan, iki kuzey nokta Patricia ve Mitralyöz Burnu, iki güney nokta Eğribucak Burnu ve Altınova dikdörtgeni içinde 100km'den fazla sahile sahip bir ilçedir. Yüzölçümü 285km2, rakım 1 metredir. 29 Mayıs 1919'da yunan kuvvetleri tarafından İngilizlerin desteğiyle işgal edilen Ayvalık'ta Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın Ayvalık Cephesini kuran 172. Alay Komutanı Yarbay Ali Bey (Çetinkaya) düşmana ilk kurşunu sıkmıştır. Kurtuluş savaşını müteakip imzalanan Lozan Antlaşması uyarınca kentte yaşayan Rumlar Yunanistan'a göç etmiş, yerlerine Midilli, Girit, Makedonya'dan gelen Türkler yerleştirilmiştir.
|
|
Coğrafya |
|
|
Ayvalık, Ege Bölgesinin bir ilçesidir. Batısı deniz,kuzeyi Burhaniye,doğusu Bergama,güneyi Dikili'yle çevrilidir. Doğal sınırlarını şöyle sıralıyabiliriz: Kuzeyde Bezirgan Deresi, Gömeç (Armutova) ve Gümüşlü yolu, doğuda Sazanlık Deresi, Hisar, Demirhan Boğazları, güneyde Altınova, güneybatıda Kaplan Dağları'nın oluşturduğu Sarmısak Yarımadası ile bir yığın koy ve deniz... Belediye sınırları içindeki yüzölçümü 420, ilçenin tüm yüzöiçümü ise 23.300 hektardır. Çamlık yolu üzerindeki Belediye Parkının yüzölçümü 1,5 hektardır.İlçe arazisinin %60'ı ekime uygundur. Kalan kısım, kısmen bataklık, fundalık ve dağlıktır.
İlçeyi saran tepeler ve sayfiye kesimleri çamlarla kaplıdır; gerisi de göz alabildiğine, ayak yürüyebildiğine zeytin agaçlarıyla doludur.İlçe arazisinin %70 zeytinliktir.
|
|
Gezelim Görelim |
|
|
Taksiyarkis Kilisesi: İlçe merkezindedir. Mimari özellikleri, mermer işçiliği, dini konular kapsayan tavan süslemeleri, ikonolar, balık derisi üzerine yapılmış Aziz Portreleri ile 130 yıllık geçmişe sahiptir.
Aya-Nikola Kilisesi: Alibey Adası'ndadır. Tevrat ve İncil'den alınan dini konuların işlendiği frekslerle süslüdür.
Hamidiye Camii: İlçe merkezindedir. 19. yüzyılın ikinci yarısında Sultan Abdülhamit tarafından yapılmıştır. Çınarlı Camii: Süslemeler, sütunlar ve sütun başlıkları açısından görülmeye değer niteliktedir. Hamdibey Mahallesindedir.
Perperani Antik Roma Kenti: Bergama ilçesi Kozak nahiyesi Aşabey Köyü'nün kuzey-batı yönünde bulunan Perperani Antik Kenti MS. 130 yılında Roma'lı Konsül Perperma tarafından kurulmuştur. Perperani, uzun süreli bir yaşam kenti olmaktan ziyade askeri savunmaya yönelik, ordugah şeklinde kullanılan Bergama'ya bağlı bir Site idi. Kentin kalıntıları arasında, Kent Pazarı girişi, küçük bir Odeonu ve mimari kalıntıların yanı sıra lahit parçaları, tahrip olmuş sütün parçaları görülmektedir.
İlçe Merkezindeki Diğer Tarihi Eserler: Saatli Camii, Hayrettin Paşa Camii, Biberli Camii ile Vergi Dairesi ve Kız Meslek Lisesi'dir. (Sarım taşından yapılmıştır.)
|
|
Ulaşım |
|
|
Bu güzel ilçemiz Ege Bölgesinde İzmir'e 2, Bursaya 4-5, Çanakkale'ye 3 saat gibi kısa sürede varılabilecek belli başlı merkezlerin ortasındadır. Ayvalık - Ankara 657 km İzmir 155 km İstanbul (Çanakkale'den) 489 km İstanbul (Bursa'dan) 520 km Çanakkale 167 km Bursa 277 km Bergama 45 km Truva 154 km Behramkale 115 km Efes 239 km Alibey Adası (Cunda) 8 km Midilli Adası feribot ile 1.45-2 saat, Alibey Adası 20 dakikadır.
|
|
İklim |
|
|
|
Ege Bölgesinde yer alması nedeniyle kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. Devamlı hafif rüzgarlı günler mevcuttur. Yaz sıcaklığı ortalama 24-34 C'dir. Kışın ise fazla soğuk değildir. Özellikle Yazları tüm çevre kavurucu sıcaklıkta yanarken Ayvalık'lılar batıdan esen ve genellikle öğleleri bir sularında başlayan imbatla, bol iyotlu serin havayı ciğerlerine doldurarak serinler. Bazı yazlar da "meltem" rüzgarları tatlı bir esinti ile baş döndürür.Kazdağı yönünden gelen esinti haftalarca sürdüğü de olur.Durgun, boğucu yaz sıcağı içerisinde nefes almanızı sağlar bu esinti. Ayvalık'ın iklimi, Ege'nin kendine özgü, kıyı iklimidir. Yazın kavuruculuğunu, kışın donduruculuğunu anlamazsınız. Meteoroloji verilerine göre 1.Mayıs- 30.Ekim tarihleri arasındaki zaman dinlenmek,gezmek,denize girmek için en uygun zamandır. |
|
